|
NEDİR?
Fiil, yapılan, olan işi anlatan kelimedir. Bir cümlede özne
ne yapmış, ne yapıyormuş ya da yapacakmış sorusunun cevabıdır.
I listened to music.
=Ben müzik dinledim.
Bu cümlede anlatılan bir iş, bir eylem var, o da dinlemektir.
Cemil played football.Burada da fiilimiz play. Çünkü
yapılan iş o.
Tüm kelimeler gibi fiilleri de kafamızda canlandırarak, o
fiilin resmini beynimizde oluşturarak öğrenmeliyiz. Fiiller, işlerin,
oluşların, eylemlerin kelimeler dünyasındaki temsilcisidir. Bizi ilgilendiren o
temsilcinin neyi temsil ettiği olmalıdır, onun Türkçe karşılığı değil.
KOŞ = 
“koş” kelimesini duyunca aklımızda bunun gibi bir resim
belirir. İngilizce konuşanlarınsa durumu şudur;
RUN = 
Biz de bunu bu şekilde öğrenmeliyiz. “run” kelimesini
öğrenirken aklımızda buna benzer resimler oluşturmalıyız.
Fiiller her zaman böyle gözle görülür işleri anlatmaz.
Düşünmek gibi soyut fiiller de vardır elbette. Fiiller her zaman bu fiil gibi
bir hareket de içermez. “be” fiili bir oluşu ifade eder. Bu, dönüşüm şeklinde değil
var oluş şeklinde bir fiildir. He is old =O, yaşlıdır. Burada fiil “is”. “Be” fiilinin geniş zaman halleri olan “am, is, are”
fiilleri bu örnekte olduğu gibi bir durumu ifade eder. Adam yaşlıdır, yaşlı
olma durumunda bulunmaktadır. Yani ne yapmaktadır, yaşlı olmaktadır. Ama bu,
dönüşüm değildir; halihazırda oluştur. Yaşlı olma fiilini icra etmektedir.
MASTAR
MASTARLAR fiillerin isimleridir. Kendileri birer fiil
değildir.
Eve gitmek istiyorum.
Bu cümlede fiil “istiyorum”. Gitmek ise mastardır, yani isimdir.
I want to go home
Buna benzer bir cümlede birçok öğrenci maalesef fiil nedir
sorusuna “go” cevabını vermektedir. Halbuki bu cümlenin anlattığı iş want, yani istemektir. Özne ben; ben
ne yapıyor? İstiyor.
Mastarlarla ilgili daha fazla bilgi isim bölümünden alıntı
yapıyorum;
MASTAR
Çoğu kişinin yanlış cevaplayacağı bir soru size;
“gelmek” ne tür bir kelimedir?
A) isim B)
fiil
Normalde birçok kişi B şıkkını seçecektir. Ama “gelmek” bir
isimdir. Fiil olan onun köküdür; yani “gel” fiildir, “gelmek” isimdir. “gel”
kelimesi bir oluş bir hareket ifade ettiğinden dolayı fiildir. Ama “gelmek”
diye bir olay vardır ve bu olay “var”dır, o halde varlıktır. O halde bu varlığı
temsil eden kelime “gelmek” isimdir. Şöyle soralım; “gel” diye bir olay var
mıdır? Hayır, “gel” diye bir olay “var” değildir.
Türkçemizde “gelmek” gibi kelimelere MASTAR diyoruz,
biliyorsunuz. Mastarlar “gelmek” örneğinde olduğu gibi fiillerin
isimleridirler. Yani mastarlar isimdir.
Bu durumu unutmamak İngilizce öğrenirken işimize yarayacak.
Working is difficult in the summer =yazın çalışmak zor.
(burada “working” çalışmak anlamındadır
ve mastardır, ve de cümlenin öznesidir.)
Bu cümleyi şöyle de kurabilirdik;
It is difficult to work in the summer =yazın çalışmak zor.
(burada “to work” yine çalışmak
anlamındadır ve mastardır.
Görüldüğü gibi İngilizcede mastarlar bu iki şekilde
yapılıyor.
1) Sonuna “–ing” getirerek. 2) Başına “to” getirerek
NON-PROGRESSIVE
Progressive = continuous
Non progressive verbs = continuous olmayan yani continuous
zamanlarda kullanılmayan fiiller.
Bunlar tüm continuous zamanlarda;
(Present continuous
Past continuous
Present perfect continuous
Future continuous
Past perfect continuous)
istisnalar oluştururlar. Anlamları bu zamanların ifade
ettiklerine uysa da bu zamanlarda değil bunlara en yakın zamanlarda kurulurlar.
I am wanting to go
home =eve gitmek istiyorum diyemeyiz. Anlam itibarıyla bu cümlenin işte bu
şekilde yani present continuous zamanda kurulması gerekiyor değil mi? Ama fiil
non progressive olduğu için present continuous’a en yakın zamanda yani present
simple’da kurarız bu cümleyi ve I want to
go home deriz.
En yaygın non-progressive fiillerin listesi için tıklayınız. Burada verilen tabloda yanında
yıldız (*) bulunan fiiller bazen continuous zamanlarda kullanılabilmektedir.
Mesela have fiili
sahip olmak anlamında kullanıldığı müddetçe non-progressivedir. Ama
He is having a shower=
O şimdi duş alıyor cümlesinde non-progressive değildir. Bu konuda
endişelenmeye gerek yok. Canınız sıkılmasın. Tüm bunlar zaman içinde
kendiliğinden beynimize girecek ayrıntılardır. Tabi bunun için en başta da
belirttiğimiz gibi yoğunluğun, İngilizceyle iç içeliğin sürdürülmesi şart.
Bunun yolu da –eğer yurtdışında İngilizce deneyimi kazanma imkanınız yoksa-
okumak.
DÜZENSİZ FİİLLER
Fiillerin İngilizce’de 3 hali vardır. Bunlara 1. hali, 2.
hali ve 3. hali deriz. Birinci hali fiilin yalın halidir. İkinci hali geçmiş
zamanda kullandığımız halidir. Üçüncü halini ise perfect zamanlarda ve edilgen
cümlelerde kullanırız.
Normalde fiillerin ikinci ve üçüncü halleri bir mesele
değildir. Bu işin kuralı fiile –ed eklemektir.
listen – listened -
listened
Bu kadar basit.
Çoğu fiil için de durum budur.
work –worked –worked
look –looked –looked
Ancak bir de düzensiz fiiller
vardır ki bu kurala uymazlar. Hiçbir kurala uymazlar. Öylece ezberlenmeleri
gerekir.
En yaygın düzensiz fiillerin listesi içintıklayınız
*Dikkat edilirse görülecektir ki fiillerin ikinci ve üçüncü
halleri ya aynıdır ya da benzerdir. Bunun için hepsinin birden öğrenilmesi daha
kolay ve faydalıdır. Bunları birer tekerleme gibi, Kemal Sunal’ın “caa ceyli
cala cula…” dediği gibi öğrenirseniz kalıcı olur.
**Fiillerin 3. halleri sıfat olarak da kullanılır.
He is drunk =O sarhoş
Forgotten people
=Unutulmuş insanlar
Stolen goods = çalıntı
ürünler
|